Sąd odroczył sprawę zajęcia środków PAŻP. Spór z Pfizerem wchodzi w kolejną fazę

Belgijski sąd rozpatrujący sprzeciw PAŻP zdecydował o odroczeniu sprawy do 15 października. Początkowo sędzia miał rozważać termin w styczniu 2027 roku, w związku z podobną sprawą dotyczącą rumuńskiej agencji żeglugi powietrznej. Po interwencji strony polskiej termin został jednak przyspieszony.

– Staliśmy się zakładnikiem sporu, który nas nie dotyczy – wyznała w Brukseli PAP i RMF FM Magdalena Jaworska-Maćkowiak, prezes Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, która liczyła, że jednym z istotnych argumentów Agencji miał być nowy stan prawny dotyczący Eurocontrol. Dodatkowy protokół do porozumienia w sprawie siedziby organizacji, który ma wzmocnić ochronę jej majątku przed egzekucją, wszedł w życie 9 sierpnia.

Zajęcie 80-proc. przychodów

Dla PAŻP-u sprawa ma fundamentalne znaczenie, bo zajęcie dotyczy bowiem środków pochodzących z opłat trasowych pobieranych przez Eurocontrol w imieniu Agencji. Według PAŻP wpływy te odpowiadają za ponad 80 proc. jej przychodów i są podstawowym źródłem finansowania działalności.

Problem jest tym bardziej nietypowy, że Polska Agencja Żeglugi Powietrznej nie uczestniczyła w sporze z Pfizerem. Nie zawierała kontraktu dotyczącego szczepionek i nie jest dłużnikiem amerykańskiego koncernu. W następstwie działań egzekucyjnych znalazły się jednak wstrzymywane środki należne Agencji z tytułu obsługi ruchu lotniczego.

– Zajęte jest 80 proc. naszych przychodów. Skala zajęcia komorniczego to pięć lat naszych przychodów. W związku z tym cała ta sprawa potencjalnie w bardzo mocny sposób może wpłynąć na zapewnianie kontroli ruchu lotniczego w polskiej przestrzeni powietrznej – powiedziała we wtorek w Brukseli PAP i RMF FM Magdalena Jaworska-Maćkowiak, szefowa PAŻP.

Od szczepionek do polskiej przestrzeni powietrznej

Źródłem całego problemu jest wielomiliardowy spór między Pfizerem a Skarbem Państwa dotyczący umowy na dostawy szczepionek przeciw COVID-19. Kontrakt został zawarty przez Komisję Europejską w imieniu państw członkowskich. Polska w 2022 roku odmówiła dalszego odbioru części zamówionych dawek, wskazując m.in. na zmianę sytuacji pandemicznej, nadpodaż preparatów oraz konsekwencje wojny w Ukrainie. We wrześniu 2023 roku Pfizer skierował sprawę do sądu.

1 kwietnia 2026 roku sąd pierwszej instancji w Brukseli uznał, że Polska powinna wykonać zobowiązania wynikające z umowy. Wyrok nakazał odbiór około 64 mln dawek oraz zapłatę Pfizerowi około 5,644 mld zł. Dodatkowo pojawiły się koszty postępowania, szacowane przez Ministerstwo Zdrowia na około 170 mln zł. Polska zapowiedziała, a następnie złożyła apelację od wyroku.

W lipcu spór przeniósł się więc w praktyce również na sektor lotniczy. 1 lipca PAŻP otrzymała od Eurocontrol informację, że w związku z belgijskim tytułem wykonawczym wstrzymane zostają przekazywane jej środki z opłat trasowych. Agencja podkreślała, że postępowanie dotyczące szczepionek pozostaje całkowicie niezwiązane z jej działalnością.

Sąd w Brukseli zdecydował po sprzeciwach PAŻP i Skarbu Państwa, że rozprawa w sprawie odblokowania należnych PAŻP środków zajętych na wniosek Pfizer odbędzie się 15 października br. Ciągłość działania PAŻP jest w pełni zabezpieczona.
Nasze oświadczenie: https://t.co/in1i7kW5FF pic.twitter.com/T4HzIv6OZx

— PANSA (@PANSA_PL) August 18, 2026

15 października kolejny ważny termin

Wtorkowa decyzja belgijskiego sądu nie rozstrzyga jeszcze, czy zajęte wierzytelności PAŻP zostaną zwolnione. Do 15 października pozostaje więc w mocy sytuacja, w której środki należne polskiej agencji są blokowane w związku ze sporem, którego PAŻP nie jest stroną. Jednocześnie główny spór Polska-Pfizer również nie jest zakończony. Polska odwołała się od kwietniowego wyroku nakazującego zapłatę ponad 5,6 mld zł i odbiór 64 mln dawek szczepionki.

W efekcie na jesień nakładają się dwa postępowania: apelacja dotycząca samego obowiązku zapłaty Pfizerowi oraz postępowanie dotyczące zajęcia środków PAŻP. To drugie ma dla rynku lotniczego szczególne znaczenie, ponieważ jego przedmiotem są pieniądze bezpośrednio związane z finansowaniem polskiej służby żeglugi powietrznej.